Van 24 t/m 30 september is de Week tegen Eenzaamheid. Overal in Nederland vinden activiteiten plaats. Ook in Veldhoven. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport faciliteert deze week en vraagt hiermee aandacht voor eenzaamheid en het belang van sociaal contact. Want het is belangrijk om eenzaamheid tegen te gaan en het taboe op eenzaamheid te doorbreken.
Eenzaamheid herkennen: waarom dat belangrijk is
Veel mensen denken bij eenzaamheid aan iemand die alleen woont of weinig bezoek krijgt. Maar eenzaamheid gaat niet alleen over alleen zijn. Het gaat vooral om het gevoel dat je iets mist in je contacten met anderen. Dat kunnen vriendschappen zijn, een partner, familie of mensen bij wie je je echt gezien en begrepen voelt. Eenzaamheid kan iedereen overkomen. Jong of oud, werkend of gepensioneerd, met veel of weinig sociale contacten.
In Veldhoven geeft bijna de helft van de jongvolwassenen, volwassenen en ouderen aan zich in meer of mindere mate eenzaam te voelen. Onder ouderen ligt het aantal mensen dat zich sterk eenzaam voelt zelfs hoger dan het landelijke gemiddelde.
Eenzaamheid is een signaal
Eenzaamheid is eigenlijk een signaal van ons lichaam en onze geest. Het laat zien dat we behoefte hebben aan meer contact en verbinding met anderen. Je kunt het vergelijken met honger of dorst: het is een teken dat er iets nodig is om gezond en gelukkig te blijven.
Onderzoekers hebben ontdekt dat eenzaamheid zelfs zichtbaar is in de hersenen. Bij gevoelens van eenzaamheid worden dezelfde gebieden actief als bij lichamelijke pijn. Daarom zeggen mensen weleens dat eenzaamheid pijn doet. Het is een belangrijke waarschuwing dat een basisbehoefte niet voldoende wordt vervuld: de behoefte aan contact, verbondenheid en betekenisvolle relaties.
Wanneer eenzaamheid langer aanhoudt
Iedereen voelt zich weleens eenzaam. Dat is heel normaal. Vaak gebeurt dit na een ingrijpende gebeurtenis, zoals het overlijden van een partner, gezondheidsproblemen, pensionering of het wegvallen van sociale contacten. Meestal neemt dat gevoel af zodra er weer nieuwe contacten of activiteiten ontstaan. Maar soms lukt dat niet en blijft het gevoel van eenzaamheid aanwezig. Dan kan eenzaamheid langdurig worden.
Dit gebeurt er als iemand langdurig eenzaam is
Langdurige eenzaamheid heeft invloed op hoe we denken, voelen en ons gedragen. Ook de werking van de hersenen verandert.
Mensen die zich lange tijd eenzaam voelen:
• Hebben soms meer moeite met het nemen van beslissingen.
• Vinden het lastiger om in te schatten hoe anderen over hen denken.
• Ervaren minder plezier in sociale contacten.
• Voelen zich vaker onzeker of wantrouwend.
• Trekken zich sneller terug uit sociale situaties.
Hierdoor kan het steeds moeilijker worden om contacten te onderhouden of nieuwe mensen te ontmoeten.
Gevolgen voor de gezondheid
Langdurige eenzaamheid heeft niet alleen invloed op hoe iemand zich voelt, maar ook op de lichamelijke gezondheid. Uit onderzoek blijkt dat mensen die langdurig eenzaam zijn een grotere kans hebben op gezondheidsproblemen, zoals hart- en vaatziekten. Ook het risico op aandoeningen zoals diabetes en dementie neemt toe.
Eenzaamheid gaat vaak niet vanzelf weg
Omdat bijna iedereen zich weleens eenzaam voelt, denken mensen soms dat het vanzelf overgaat. Of dat iemand gewoon wat vaker onder de mensen moet komen.
In de praktijk is het vaak ingewikkelder. Langdurige eenzaamheid kan ervoor zorgen dat iemand zich terugtrekt of het moeilijk vindt om hulp te vragen. Juist daarom zijn begrip, aandacht en ondersteuning zo belangrijk.
Samen in gesprek
Eenzaamheid hoeft niet verborgen te blijven. Soms kan een luisterend oor, een uitnodiging voor een activiteit of een open gesprek al een groot verschil maken. SWOVE organiseert tal van activiteiten waar je anderen kunt ontmoeten en nieuwe contacten kunt leggen.
Wil je praten over eenzaamheid of heb je behoefte aan ondersteuning?
Onze adviseurs Welzijn denken graag met je mee. Samen kijken we naar wat bij jou past en wat kan helpen om meer verbinding met anderen te ervaren. Neem gerust contact met ons op.
Kijk ook op www.eentegeneenzaamheid.nl.