Voor veel senioren zijn vaste routines en de steun van mantelzorgers onmisbaar. Als mantelzorger ervaar je dagelijks hoe afhankelijk ouderen kunnen zijn van structuur, hulpmiddelen, medicatie en jouw inzet. Maar wat gebeurt er als de omstandigheden plotseling veranderen? Denk aan een stroomstoring, hittegolf, gladheid of een overstroming. In dergelijke situaties zijn ouderen extra kwetsbaar, zeker als jij of andere zorgverleners even niet beschikbaar zijn.
Waarom een noodplan zo belangrijk is.
In noodsituaties kunnen dingen die we normaal gesproken als vanzelfsprekend zien, ineens niet meer werken. Soms voor een paar uur, soms voor een paar dagen. Voor ouderen kan dat grote problemen geven:
- Geen stroom? Dan werkt de alarmknop en de telefoon niet. Een rolstoel of scootmobiel kan niet opladen. Er is geen warm eten en medicijnen in de koelkast kunnen bederven.
- Extreem weer? Bij een hittegolf of sneeuwval kunnen ouderen gezondheidsproblemen krijgen. Ook kunnen ze geïsoleerd raken of heeft de thuiszorg het moeilijk om te komen.
- Brand of evacuatie? Ouderen hebben vaak meer tijd, hulp of speciale hulpmiddelen nodig om veilig het huis uit te komen.
Als mantelzorger ben jij vaak de eerste die hierover nadenkt.
Wat kun je als mantelzorger doen?
1. Bespreek de risico’s
Praat rustig over:
- Waar is de oudere van afhankelijk? (bijvoorbeeld apparatuur, medicijnen, thuiszorg, vervoer)
- Wat gebeurt er als dit tijdelijk niet beschikbaar is?
- Hoe mobiel is de oudere bij een evacuatie of slecht weer?
Dit zijn soms gevoelige onderwerpen, maar juist daarom belangrijk om tijdig te bespreken.
2. Zorg voor een noodpakket
Controleer samen of het noodpakket klaarligt. Zorg dat hierin zit:
- Water en eten dat lang goed blijft
- Zaklamp, radio op batterijen en extra batterijen
- EHBO-set en belangrijke medicijnen
- Warmhouddekens en een powerbank
- Contant geld en kopieën van belangrijke papieren
- Medicijnen voor minimaal 3 dagen, plus uitleg over het gebruik
- Voor elektrische hulpmiddelen: bedenk wat je doet als de stroom uitvalt. Kunnen de apparaten op een accu werken en hoe lang gaat die mee?
Tip: Zorg voor een jaarrecept bij de apotheek en weet welke medicijnen gekoeld moeten worden. Zorg dat je telefoon opgeladen is en dat noodnummers op papier staan.
3. Maak een eenvoudig noodplan
Een noodplan hoeft niet moeilijk te zijn. Schrijf op:
- Wie belt de oudere in een noodsituatie?
- Wie kan er langskomen als jij niet kunt?
- Waar ligt het noodpakket?
- Wat doen jullie bij stroomuitval of sneeuw?
- Welke buren of familieleden kunnen helpen?
Schrijf het op, bewaar het op een zichtbare plek in huis en deel het met betrokkenen.
4. Praat erover en blijf het herhalen
Veel ouderen vinden het niet fijn om over noodsituaties te praten. Toch kan het juist rust geven als het een normaal onderdeel wordt van de dagelijkse zorg. Als mantelzorger kun je:
- Zien wat iemand nodig heeft
- Anderen betrekken als dat helpt
- Duidelijke afspraken maken met buren, familie of thuiszorg
- Uitleggen wat er in het noodpakket zit en waarom dat belangrijk is
Onthoud: je hoeft dit niet alleen te doen. Een goede voorbereiding doe je samen.
Een noodplan hoeft niet ingewikkeld te zijn
Een noodplan maken kost weinig tijd, maar kan veel helpen als er iets gebeurt. Het geeft een veilig gevoel – voor jezelf en voor de mensen waarvoor je zorgt.
Meer informatie over het maken van een noodplan vind je op www.denkvooruit.nl.